Piyasalarda Hürmüz Boğazı Bilmecesi: Yatırımcılar Tedirgin
Beyaz Saray'ın 8 Nisan'daki açıklamasına göre, İran'ın ateşkesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını kabul ettiği belirtildi. ABD yönetimi, daha geniş kapsamlı bir barış anlaşması için müzakereleri sürdürüyor. Ancak piyasalarda genel algı, ateşkesin ilk şoku hafifletse de enerji arz güvenliğine ilişkin riskleri tamamen ortadan kaldırmadığı yönünde şekillendi.
Hürmüz Boğazı'nın küresel petrol ticaretinin yanı sıra sıvılaştırılmış doğal gaz ve rafine ürün akışı açısından kritik önemi, yatırımcıların bu süreci temkinli fiyatlamasına neden oldu. Hafta boyunca barış görüşmelerine yönelik iyimserlik artarken, sigorta ve navlun maliyetleri ile fiili geçiş kapasitesine ilişkin belirsizlikler enerji piyasalarındaki düşüş eğilimini sınırladı.
Emtia piyasalarında ateşkes haberinin ilk etapta rahatlama sağlamasına rağmen, fiyatlar taraflardan gelen çelişkili haber akışlarının etkisiyle denge bulmaya çalıştı. Enerji altyapısındaki hasarın boyutu, Boğaz geçişlerinin normale dönme hızı ve üretim kayıplarının telafi süresi gibi konulardaki soru işaretleri, emtia piyasalarında risk priminin tamamen ortadan kalkmasını engelledi. Analistler, ateşkesin kalıcı bir siyasi çözüme dönüşmesi halinde enerji piyasalarında daha belirgin bir rahatlama beklendiğini, ancak mevcut durumda bunun için erken olduğunu belirtiyor.
Merkez Bankalarının Politikaları ve Makroekonomik Verilerin Etkisi
Büyük merkez bankalarından gelen açıklamalar ve açıklanan makroekonomik veriler de emtia piyasalarındaki fiyatlamalarda etkili oldu. ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından 8 Nisan'da yayımlanan 17-18 Mart tarihli toplantı tutanakları, enerji kaynaklı fiyat baskılarının enflasyon görünümü açısından risk oluşturmaya devam ettiğini gösterdi. Tutanaklarda, enerji şokunun çekirdek enflasyona geçiş ihtimali değerlendirilirken, bazı üyelerin gerektiğinde daha sıkı para politikası seçeneğine açık olduğu belirtildi.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafında da enerji arzındaki bozulmanın boyutuna ve kalıcılığına bağlı olarak daha sıkı bir politika duruşunun gündeme gelebileceğine dair mesajlar öne çıktı. Çin Merkez Bankası (PBoC) ise ilave faiz indirimi beklentilerini zayıflatan, zorunlu karşılık gibi likidite araçlarını ön plana çıkaran bir çerçevede izlendi. Bankanın altın alımlarını sürdürmesi, değerli metaller tarafında destekleyici bir unsur olarak kaydedildi.
Makroekonomik Veriler ve Piyasa Tepkileri
Makroekonomik veri akışında, ABD'de mart ayı enflasyonu yıllık bazda beklentilerin altında yüzde 3,3 olarak açıklanırken, aylık bazda yüzde 0,9 arttı. Verinin alt kalemleri, fiyat baskılarında enerji maliyetlerinin etkili olduğunu ortaya koydu. ABD'de şubat ayına ilişkin kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi de fiyat baskılarının enerji şoku öncesinde tamamen ortadan kalkmadığına işaret etti. PCE aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 2,8 artarken, çekirdek PCE yıllık yüzde 3 oldu. Tüketim harcamaları ise aylık yüzde 0,5 yükseldi.
New York Fed'in tüketici beklentileri anketinde 1 yıl sonrası enflasyon beklentisinin yüzde 3,4'e, benzin fiyatı beklentisinin ise yüzde 9,4'e çıkması, enerji kaynaklı baskıların beklenti kanalı üzerinden de izlendiğini gösterdi. Çin'de mart ayında Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık bazda yüzde 0,5 artarak uzun süredir devam eden düşüş eğilimini sonlandırdı.
Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,34 seviyesini görürken, dolar endeksi haftalık bazda yüzde 1,4 gerileyerek 98,6 seviyesine indi.
Değerli Metaller Pozitif Seyretti
Geçen hafta değerli metallerdeki fiyatlamalar, ABD-İran arasındaki ateşkes süreci, dolar endeksindeki gerileme ve ABD'deki enflasyon görünümüne ilişkin beklentiler tarafından şekillendi. Jeopolitik tansiyondaki göreceli düşüş, güvenli liman talebini zayıflatırken, doların değer kaybetmesi ve faiz indirimi beklentilerinin güçlenmesi değerli metallerde yükselişi destekledi.
Haftanın başında, jeopolitik gerilimin enerji fiyatlarını artırarak enflasyonu besleyebileceği ve bunun Fed'in faiz indirimlerini geciktirebileceği endişesiyle değerli metaller baskı altına girdi ve altın, gümüş, platin ve paladyumda satışlar görüldü. Hafta ortasında ise yön yeniden yukarı döndü. ABD ile İran arasında sağlanan iki haftalık ateşkes haber akışı sonrası petrol fiyatlarının gerilemesiyle azalan enflasyon beklentileri ve dolar endeksinin zayıflaması, değerli metalleri destekledi. Bu süreçte altınla birlikte gümüş, platin ve paladyumda da sert yükselişler yaşandı. Fiyatlamalarda, enerji maliyetlerinin düşmesinin enflasyon baskısını hafifletebileceği ve bunun Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentileri yumuşatabileceği düşüncesi etkili oldu.
Haftanın ikinci yarısında ise piyasalar daha temkinli bir görünüme büründü. Ateşkesin kalıcılığına dair soru işaretleri sürerken, taraflardan gelen çelişkili mesajlar ve ABD'de açıklanan makroekonomik veriler fiyatlamalar üzerinde etkili olmaya devam etti.
