Küresel iklim sistemine yönelik son model tahminleri, önümüzdeki aylarda etkili olması beklenen güçlü bir süper El Nino olasılığının arttığını gösteriyor. Uzmanlar, bu durumun dünya genelinde sıcaklıklar, yağış düzenleri ve aşırı hava olayları üzerinde ciddi etkilere yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) tarafından mart ayında yayımlanan bir rapor, süper El Nino ihtimalinin yüksek olduğuna dikkat çekmişti. İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir, Mart ayında yaptığı değerlendirmede, “El Nino meteorolojik olarak önemli bir sinyal. Süper El Nino, küresel atmosfer dolaşımını değiştirebilir, jet akımlarını kaydırabilir ve küresel sıcaklık rekorunu tetikleyebilir. Tarihteki en büyük sıcaklık anomalilerinden biri 1997-1998’deki Süper El Nino sırasında yaşandı” ifadelerini kullanmıştı.
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı, tropikal Pasifik'teki gözlemler ve mevsimsel tahmin modellerinin 2026'nın ikinci yarısında güçlü bir El Nino olayının gelişebileceğine işaret ettiğini belirtti. Yavaşlı, “Modellerin önemli bir bölümü süper El Nino senaryosuna yaklaşıyor. Ancak iklim biliminde tahminlerin en kırılgan olduğu ilkbahar belirsizlik bariyeri henüz aşılmış değil. Daha net bir tablo haziran ve temmuz güncellemeleriyle ortaya çıkacak” dedi.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) 11 Mayıs tarihli değerlendirmesine göre, Mayıs-Temmuz 2026 döneminde El Nino gelişme olasılığı yüzde 61'e yükseldi. Yavaşlı, yıl sonuna kadar sürmesi beklenen olayın 'çok güçlü bir El Nino' düzeyine ulaşma olasılığına ise dörtte bir ihtimal verildiğini ekledi. Columbia Üniversitesi Uluslararası İklim ve Toplum Araştırma Enstitüsü (IRI) ise 20 Nisan tarihli güncellemesinde, 15 Nisan itibarıyla +0,5 derece eşiğine ulaşıldığını ve Temmuz-Eylül 2026 için El Nino olasılığını yüzde 94'e çıkardığını bildirdi. IRI'ye göre asıl soru 'El Nino olacak mı?' değil, 'ne kadar güçlü olacak?' şeklinde.
İklim uzmanlarının en büyük endişelerinden biri, 1877-1878 yıllarında yaşanan ve kayıtlara geçen en güçlü El Nino olayının sonuçlarının tekrarlanması. Araştırmacılar, modern teknolojinin dünyayı geçmişe kıyasla daha hazırlıklı hale getirdiğini belirtse de, küresel ısınma nedeniyle atmosfer ve okyanusların daha sıcak olması nedeniyle El Nino kaynaklı aşırı olayların daha yıkıcı olabileceği uyarısında bulunuyor.
Washington Post'ta yer alan habere göre, yaklaşık 150 yıl önce meydana gelen 1877-1878 El Nino olayı, Hindistan, Çin, Brezilya ve diğer bölgelerde büyük kıtlıklara yol açtı. Tarihçiler ve iklim araştırmacıları, bu felaket nedeniyle 50 milyondan fazla insanın hayatını kaybettiğini belirtiyor. Bu rakam, dönemin dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 3-4'üne denk geliyordu. Günümüz nüfusuna aynı oranın uygulanması halinde yüz milyonlarca insanın etkilenebileceği hesaplanıyor.
Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı, 1877-78 olayı ile potansiyel 2026 El Nino'su arasında benzerlikler ve farklılıklar olduğunu belirtti. Yavaşlı, “1877-78 olayı, modern ölçüm öncesi dönemin proxy verilerinden hesaplandığı kadarıyla kayıtlara geçmiş en güçlü El Nino. 2026 için bazı modeller, Nino 3.4 indeksinde +3 derece civarında bir pik öngörüyor. Bu rakam, 1997-98 ve 2015-16 olaylarını geride bırakacak güçte bir sinyale işaret ediyor. Yani olayın fiziksel büyüklüğü açısından 1877’ye benzer bir tabloyla karşı karşıya olabiliriz” dedi.
