Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'i Resmi Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Yapılan düzenlemeyle, 5510 sayılı Kanun kapsamında yürütülen asgari işçilik araştırma süreçleri güncellendi.
Yönetmelikte 'araştırma' terimi yerine 'asgari işçilik araştırma işlemi' kavramı getirildi. Bu yeni tanım, kamu kurumları, bankalar ve özel inşaat işlerine yönelik bilgi ve belgeler doğrultusunda asgari işçilik hesaplaması yapılıp yapılmayacağının ve yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin Kurumca değerlendirilmesi, kontrolü ve hesaplanması aşamalarını kapsıyor.
Özel nitelikteki inşaat işlerinde, aynı işveren tarafından birden fazla yapı ruhsatı bulunan parsellerde, belirli şartlar dahilinde tek sicil numarası ile inşaat yapılmasına izin verilebilecek. Bu şartlar arasında parsellerin bitişik veya yakın olması, iş başlangıcından itibaren 6 ay içinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması yer alıyor.
İşin geçici kabulü noksansız yapılsa da işverene ödenmesi gereken toplam istihkak tutarı bildirilmediğinde, işverene ödenen hak ediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilecek. Ancak bu durumda 'ilişiksizlik belgesi' düzenlenmeyecek. Daha sonra toplam istihkak bedelinin bildirilmesi halinde, düşülen tutar üzerinden belge tanzim edilecek. Bu düzenleme ile ihale konusu işlerde yaşanan gecikmelerden kaynaklanan işveren mağduriyetleri giderildi.
İhale konusu işlerde iş bitim tarihinin tespiti netleştirildi. Geçici kabul tutanağında eksik veya kusur bulunmadığı belirtilirse tutanaktaki tarih, kusur tespit edilirse eksikliklerin tamamlandığı tarih iş bitim tarihi olarak kabul edilecek. İşin geçici veya kesin kabule tabi olmaması durumunda ise ihale makamı tarafından bildirilen tarih esas alınacak. Bu değişiklik, uygulama farklılıklarını ortadan kaldırmayı hedefliyor.
İhaleli işin yarım kalması veya feshedilmesi durumunda, işverene ödenen hak ediş tutarı üzerinden araştırma işlemi yapılacak. Hak ediş ödemesi yapılmamışsa araştırma işlemi gerçekleştirilmeyecek. Bu düzenleme, yarım kalan veya feshedilen işlerdeki asgari işçilik araştırması şartlarını netleştirerek işlemlerin hızlanmasını sağlıyor.
Asgari işçilik hesabında 'aritmetik ortalama' uygulamasına geçilecek. İnşaat iş yerleri için yapılan araştırmalarda, inşaatın bittiği yıldan önceki yıla ait birim maliyet bedelinin esas alınması uygulaması yerine, daha adil olduğu belirtilen aritmetik ortalama yöntemi kullanılacak. İnşaat maliyetinin hesaplanmasında, başladığı yıl içinde bitirilenler için o tarihteki birim maliyet, sonraki yıllarda bitirilenler için ise başladığı yıl ile bitirdiği yıl arasındaki tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması esas alınacak.
En az 2 yıl sigortalı çalıştırılmayan iş yerleri resen araştırılacak. Kapanma, terk veya tasfiye durumu olmadığı halde en az 2 yıl sigortalı çalıştırmadığı tespit edilen özel nitelikteki inşaat iş yerlerinde, sigortalı çalıştırmaya son verilen tarih itibarıyla resen araştırma işlemi başlatılacak. Bu uygulama ile uzun yıllar bekleyen dosyaların çözüme kavuşturulması, işlemlerin zamanında tamamlanması ve olası gecikme cezası ve zammı gibi mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
