Küresel petrol fiyatları, ABD-İran barış anlaşmasının piyasa tarihindeki en büyük enerji arz krizini sona erdirebileceğine dair umutların artmasıyla birlikte düştü. Brent ham petrolünün varil fiyatı, Asya-Pasifik'teki finans merkezlerinde yeni işlem haftası başlarken 84 doların altına geriledi. Bu düşüşte, Hırmuz Boğazı'nın kısa süre içinde yeniden açılarak Körfez petrol ihracatının piyasaya dönmesine yönelik iyimserlik etkili oldu.
ABD Başkanı Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada bir anlaşmanın tamamlandığını belirtti. Ancak bu açıklama, hassas görüşmeleri baltalama tehdidi taşıyan İsrail'in Beyrut'a yönelik son hava saldırılarıyla gölgelendi. Anlaşmanın birçok detayı, özellikle deniz yolunun yeniden açılma zamanlaması, güvenli geçişin kim tarafından denetleneceği ve herhangi bir koşulun uygulanıp uygulanmayacağı gibi konularda belirsizlik sürüyor. İranlı yetkililer, Tahran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi daha geniş konuları ele alan nihai bir anlaşma için 60 günlük bir müzakere süresi olacağını bildirdi.
Uluslararası gösterge petrol fiyatı, Cuma günü kaydedilen düşüşleri uzatarak Pazartesi günü erken işlemlerde %4 oranında değer kaybetti. Petrol fiyatları, İran savaşının başlamasından günler sonra, Mart ayının başlarından bu yana en düşük seviyelerine geriledi. Trump'ın Tahran ile barış anlaşmasına yakın olduğunu ve bunun rejimin petrol ticaret yolu üzerindeki etkili kontrolünü sona ereceğini söylemesinin ardından, geçen hafta Perşembe günü 93 dolardan işlem gören petrol fiyatları Cuma günü 87,50 dolardan kapandı.
ABD Başkanı ayrıca, küresel piyasadaki baskıyı hafifletmeye yardımcı olmak amacıyla son haftalarda ABD ordusunun boğaz üzerinden günde milyonlarca varil petrolün gizlice taşınmasına yardımcı olduğunu iddia etti. İran savaşının Mart ayı başlarında boğaz üzerinden yapılan Körfez petrol ihracatını durdurması ve piyasadan günde 20 milyon varil petrolü, yani piyasa arzının beşte birini fiilen ortadan kaldırmasıyla petrol fiyatları beklenenden düşük seyretti. Körfez üreticileri, boru hatları aracılığıyla alternatif bölgesel ihracat merkezlerine günde yaklaşık 5 milyon varil petrolü yönlendirmeyi başardı. Son haftalarda ise ABD ordusunun yardımıyla, Umman Körfezi'nde bekleyen gemilere tespit edilmeden yük taşıyan ve yeniden yüklemek için dönen sözde “karanlık tankerler” aracılığıyla günde ek 2 milyon varil petrol piyasaya ulaşmış olabilir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyeleri tarafından acil durum ham petrolü ve yakıtının günde yaklaşık 2,5 milyon varil gibi rekor bir seviyede piyasaya sürülmesi de küresel petrol arz açığını daralttı. Çin'in ithalatını yaklaşık 4 milyon varil/gün azaltarak on yılda görülmemiş düşük seviyelere ulaştığı tahmin ediliyor. Bu durum, muhtemelen rekor seviyedeki stoklarını kullanarak talebi karşılaması ve son yıllardaki agresif stoklama faaliyetlerini durdurmasıyla gerçekleşti. Küresel olarak, Asya'daki petrokimya rafinerilerinin krizi atlatmak için faaliyetlerini azaltmasıyla günde 3 ila 4 milyon varil petrol talebi düşmüş olabilir.
IG analisti Tony Sycamore, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkelerin tükenmiş stokları yenilemek ve stratejik rezervleri doldurmak için bir yeniden açılmayı kullanacağını belirtti. Nükleer konular başta olmak üzere müzakerelerin karmaşık olduğunu ve bu nedenle yakın vadede ham petrolün daha fazla düşmesini görmenin zor olduğunu vurguladı. Analistler, küresel stokların endişe verici derecede düşük seviyelere inmesiyle, kuzey yarımküre yazında beklenen enerji talebindeki artışın petrol piyasası fiyatlarını yükseltebileceği konusunda uyardı.
Rystad Energy analistlerine göre, boğazın derhal yeniden açılması bile krizin etkisinin piyasayı gelecek yılın başlarına kadar sürükleyebileceği belirtiliyor. Krizin şu ana kadar piyasadan 1 milyar varil petrol kesmiş olabileceği tahmin ediliyor. Etkili danışmanlık şirketi, Haziran ayında imzalanacak bir barış anlaşmasının, tankerlerin yeniden konumlandırılması ve petrol sahalarının yeniden faaliyete geçmesiyle birlikte, boğazın Temmuz ortasından itibaren aşamalı olarak yeniden açılmasına yol açabileceğini öngördü. Rystad, bu göreceli olarak yapıcı senaryo altında bile, kayıp hacimlerin yaklaşık %85'inin Ekim ayına kadar restore edilmesinin beklendiğini, kalan iyileşmenin ise Irak ve Kuveyt'teki olgun sahaların hakimiyetinde Ocak 2027'ye kadar uzanacağını belirtti. Danışmanlık şirketi, yıl sonuna kadar kümülatif arz kayıplarının neredeyse 2 milyar varile ulaşmasının beklendiğini ekledi.
