Hürmüz Boğazı'ndaki tansiyonun arttığı ve bölgedeki gerilimin artık kontrollü kriz aşamasını aştığı yönündeki analizler, İran'ın boğazı stratejik bir koz olarak kullanmasının deniz gücü üzerinden doğrudan bir mücadele riskini yükselttiğini ortaya koyuyor. ABD'nin söylemlerine rağmen, İran'ın asimetrik deniz gücünün küresel ticaret ve enerji piyasaları için ciddi bir tehdit oluşturmaya devam ettiği ve olası bir askeri tırmanışın büyük sarsıntılara yol açabileceği öngörülüyor.
Hürmüz Boğazı'nda Jeopolitik Mücadelenin Derinleşmesi
Dr. Fatma Yeşilkuş, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı savaş sürecinde "ekonomik silah" olarak etkin bir şekilde kullandığına dikkat çekerek, bölgedeki mücadelenin doğrudan deniz gücü üzerinden bir güç gösterisine dönüşme ihtimalini vurguladı. Yeşilkuş, "Mesele kontrollü bir kriz değil. Yani doğrudan deniz gücü üzerinden bir güç gösterisi durumuna dönüşebilir. Biz havadan saldırıları müşterek bulmayacağız; zaman süreç artık denize yansıyabilecek ihtimale gelmiş olabilir." değerlendirmesinde bulundu. İran'ın açıklamalarının bölge ülkelerine yönelik bir mesaj niteliği taşıdığını belirten Yeşilkuş, "Hürmüz Boğazı artık sadece bir enerji koridoru değil, aynı zamanda jeopolitik egemenlik mücadelesinin de merkezi haline gelmiş durumda." tespitini yaptı.
Yeşilkuş, mevcut ateşkes masasının kırılganlığına ve tarafların sürdürdüğü sert söylemlere işaret ederek, sahadaki dinamikler ile diplomasi arasındaki potansiyel farklılıklara dikkat çekti. Boğazdaki ticari hareketliliğin azaldığına ve denizcilik sektörü şirketlerinin gelişmeleri temkinli bir şekilde izlediğine değinen Yeşilkuş, olası bir askeri müdahalenin küresel piyasaları derinden sarsabileceği uyarısında bulunurken, ABD'nin yürüttüğü mayın temizleme operasyonlarının metodik ve riskli bir süreç olduğunu belirtti.
İran'ın Asimetrik Deniz Stratejisi ve Diplomatik Çözüm Potansiyeli
İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Görevlisi Yeliz Albayrak, İran'ın klasik donanma yerine asimetrik bir deniz gücü stratejisi izlediğini ve agresif, gerilla tipi deniz taktikleri kullandığını ifade etti. Albayrak, ABD'nin İran deniz gücünü etkisiz hale getirdiği yönündeki resmi açıklamalarının, sahadaki gerçek durumu tam olarak yansıtmadığı görüşünü savundu. Bu artan gerilime rağmen, Yeşilkuş tarafların arka kapı diplomasisi veya dolaylı kanallar aracılığıyla yeniden müzakere edebilme ihtimalinin bulunduğunu ve bunun, mevcut sert söylemlerin dozajını düşürebileceğini öne sürdü. Sürecin yakından takibinin en rasyonel yaklaşım olacağını sözlerine ekledi.
