Genel Sağlık-İş Sendikası tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, gece vardiyalarının sağlık emekçileri üzerindeki olumsuz etkilerini gözler önüne serdi. “Gece Vardiyası Sağlık Riskleri Alan Araştırması” başlığıyla yapılan çalışmada, 552 sendika üyesinin katılımıyla elde edilen veriler, gece çalışmasının sadece bir düzenleme olmanın ötesinde, çalışanları fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan yıpratan ciddi bir sorun haline geldiğini ortaya koydu.
Araştırmaya katılan üyelerin büyük çoğunluğu, ayda en az 5 gece vardiyası yaptıklarını ve yaklaşık dörtte üçünün 24 saatlik nöbet düzeninde çalıştıklarını belirtti. Katılımcıların yüzde 94,9'u kendilerini “uyku borçlu” hissettiklerini ifade ederken, bu durumun genel sağlık üzerindeki etkileri de dikkat çekici. Üyelerin yüzde 93,4'ü sindirim sistemi rahatsızlıkları yaşadığını bildirdi.
Gece vardiyaları, sağlık çalışanlarının karşılaştığı tek sorun yorgunluk ve hastalıklar değil. Araştırma, çalışanların güvenlik endişelerini de vurguladı. Katılımcıların yüzde 85,3'ü gece vardiyası sırasında fiziksel şiddet tehdidi altında hissettiğini belirtti. Ayrıca, vardiya saatlerinin sosyal yaşamı olumsuz etkilediği, yüzde 92,2'lik bir kesimin bu nedenle aile veya sosyal etkinlikleri kaçırdığı kaydedildi.
Genel Sağlık-İş Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, sonuçlara ilişkin yaptığı değerlendirmede, sağlık emekçilerinin uzun süredir insanüstü bir tempoda çalıştığını vurguladı. Uğur, gece vardiyasının artık geçici yorgunluktan ziyade, “sürekli hale gelmiş bir tükenmişlik” ürettiğini söyledi. Dinlenemeyen ve sosyal yaşamdan kopan çalışanların ağır bir yük altında görev yaptığını belirten Uğur, yorgunluğun hasta sağlığını da riske attığına dikkat çekti. Araştırmada, her üç sağlık çalışanından birinin yorgunluk nedeniyle tıbbi hata yapma riskiyle karşı karşıya kaldığına işaret eden Uğur, bunun hem çalışanlar hem de toplum sağlığı açısından risk oluşturduğunu ifade etti.
Uğur, gece çalışmasının normal mesai gibi değerlendirilmemesi gerektiğini savunarak, gece vardiyası ücretlerinin saatlik mesai ücretinin iki katı olarak ödenmesi, yıpranma payının artırılması, dinlenme alanlarının iyileştirilmesi ve gece çalışma planlamalarının çalışanlarla iş birliği içinde yapılmasını talep etti. Sendika, akşam 20.00 ile sabah 08.00 arasındaki gece çalışma ücretlerinin iki katı olarak ödenmesini istiyor.
