Kabakgiller familyasına ait eşek hıyarı (Ecballium elaterium) bitkisinin meyveleri, olgunlaştığında bomba gibi patlayarak etrafa tohum ve öz su fırlatıyor. Bu durum, özellikle Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerde yol kenarlarında ve boş arazilerde kendiliğinden yetişen bitkinin tehlike arz etmesine neden oluyor.
Bitkinin mekanik patlama mekanizması, meyvelerin içindeki basıncın artmasıyla tetikleniyor. Dokunulduğunda veya kendiliğinden patlayan meyveler, içindeki sıvıyı yüksek hızla çevreye saçıyor. Bu öz suyun göze teması, kalıcı görme kaybına yol açabilecek kornea hasarına neden olabiliyor. Ciltle temasında ise şiddetli yanma ve alerjik reaksiyonlar gözlemleniyor.
Tıp uzmanları tarafından yüksek derecede zehirli olarak sınıflandırılan eşek hıyarının bilinçsizce tüketilmesi veya öz suyunun vücuda alınması, organ yetmezliği ve şiddetli zehirlenme gibi hayati riskler taşıyor. Halk arasındaki yanlış inanışların aksine, bitkinin tıbbi bir çözüm olarak görülmesi önerilmiyor.
Tüylü ve sürünücü bir yapıya sahip olan bu bitkiye karşı özellikle çocukların ve evcil hayvanların korunması gerektiği belirtiliyor. Doğada eşek hıyarının patlaması sonrası sıvıya maruz kalınması durumunda, etkilenen bölgenin bol suyla yıkanması ve acilen en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması hayati önem taşıyor.
