Askeri istihbarat ve savunma sanayii çevreleri, Çin'in denizlerdeki yeni teknolojisini tartışıyor. Naval News ve The War Zone (TWZ) tarafından aktarılan bilgilere göre, 1 Haziran 2026 tarihli uydu görüntüleri, Şanghay'daki Jiangnan (JN) Tersanesi'nde sıra dışı bir denizaltı mimarisine işaret etti. Henüz resmi adı ve askeri kodu açıklanmayan bu yeni savaş gemisinin en dikkat çekici özelliği, geleneksel yelken (sail/conning tower) yapısının tamamen kaldırılmış olmasıdır.
Askeri deniz savaşları analisti HI Sutton'ın gövde ölçümlerine dayanarak yaptığı hesaplamalara göre, bu yeni tasarımın yaklaşık 120 metre uzunluğa ve 11 metre genişliğe sahip olduğu belirtiliyor. Bu boyutlar, mevcut askeri dengeler açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Çin donanmasının en modern nükleer saldırı denizaltısı olan Tip 093, 110 metre uzunluğundayken, ABD Donanması'nın Virginia sınıfı nükleer saldırı denizaltıları 114,8 metre uzunluğa sahip. Bu veriler, Çin'in mevcut pek çok nükleer hızlı saldırı gemisinden daha uzun, ancak yelkensiz bir gövdeyi başarıyla suya indirdiğini gösteriyor.
Gövdenin üst kısmındaki kule yapısının kaldırılması, denizaltıya hidrodinamik açıdan önemli bir akıcılık sağlıyor. Bu durumun, sürtünmeyi azaltarak denizaltıya şu askeri avantajları kazandırdığı öngörülüyor: Ekstrem hız ve manevra kabiliyeti ile kusursuz akustik iz (sessizlik). Yelkenin neden olduğu su türbülansı ve gürültünün ortadan kalkmasıyla, geminin yüksek hızlarda bile sonar sistemlerine yakalanmadan ilerleyebileceği belirtiliyor. Geminin kıç kısmında, manevra kabiliyetini artıran X şeklinde bir dümen konfigürasyonu ve pervaneye göre daha sessiz çalışan bir pompa-jet (pump-jet) itki sisteminin bulunduğu da gözlemlendi.
Yelkenin kaldırılması, gizlilik açısından büyük avantajlar sunarken, mühendislik açısından da zorlukları beraberinde getiriyor. Geleneksel denizaltılarda periskoplar, radar direkleri, iletişim antenleri ve şnorkeller bu kulede yer alıyor. Ayrıca yüzey seyrinde kaptanın çevresel farkındalığı için bu kule kritik öneme sahip. Yelkenin olmaması, bu geminin yüzey operasyonlarından ziyade, derin deniz tabanı operasyonlarına veya okyanusları hızlıca geçerek düşmanı avlayacak bir "su altı yüksek hızlı önleme gemisi" olarak tasarlandığını düşündürüyor. Uzmanlar, geminin mürettebatsız olma ihtimalinin düşük olduğunu, bunun devasa bir mürettebatlı savaş gemisi olduğunu belirtiyor.
Pentagon yetkilileri, yeni Çin denizaltılarının kalitesinin Amerikan tasarımlarına yaklaştığını ifade ediyor. ABD Deniz Kuvvetleri İstihbarat Ofisi Başkanı Tuğamiral Mike Brookes, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması'nın (PLAN) dizel-elektrikten nükleer enerjiye doğru önemli bir stratejik geçiş yaptığını ve küresel olarak diğer donanmalardan daha hızlı büyüdüğünü belirtti. Şanghay'da ortaya çıkan bu yelkensiz denizaltı, Çin'in askeri kapasitesini ve teknolojik ilerlemesini gözler önüne seriyor.
