Avrupa'nın askeri ve teknolojik bağımsızlık hedeflerine yönelik önemli bir darbe daha vuruldu. Fransa ve Almanya'nın ortaklaşa yürüttüğü Yeni Nesil Muharebe Hava Sistemi (FCAS) projesi, 100 milyar Euro'luk bütçesiyle resmen sonlandırıldı. Projenin iptalinde, sanayi devleri arasındaki ticari anlaşmazlıklar ve iki ülkenin askeri stratejilerindeki farklılıklar etkili oldu.
Alman Haber Ajansı'nın (DPA) hükümet kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, projenin geleceği Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından Karadağ'daki AB-Batı Balkanlar Zirvesi marjında alınan bir kararla netleşti. Aylardır süren siyasi ve teknik tıkanıklığın aşılamaması üzerine, projenin tamamen iptal edilmesi kararlaştırıldı.
Savunma analistleri, projenin çöküşünde havacılık şirketleri Airbus ve Dassault Aviation arasındaki teknoloji paylaşımı, yönetim kontrolü ve patent hakları konusundaki anlaşmazlıkların büyük rol oynadığını belirtiyor. Şirketler arasındaki ticari rekabetin, Avrupa'nın ortak askeri geleceği üzerindeki etkisinin belirleyici olduğu ifade ediliyor. Siyasi liderlerin uzlaşma çabalarının, şirketler arasındaki bu derin güç mücadelesini sona erdirmeye yetmediği vurgulanıyor.
Projenin iptalinde etkili olan bir diğer önemli faktör ise iki ülkenin ordularının uçaktan beklentilerinin farklı olmasıydı. Fransa, stratejik doktrini gereği uçağın nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilmesini talep etti. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise bu tür özelliklerin Almanya için gerekliliği ve maliyetini sorgulayarak projeye olan inancını dile getirmedi.
FCAS projesi, sadece bir savaş uçağı üretme amacı taşımıyordu. 2040 yılından itibaren Fransa'nın Rafale ve Almanya ile İspanya'nın Eurofighter jetlerinin yerini alması planlanan entegre bir muharebe ağı oluşturulması hedefleniyordu. Bu ağ kapsamında akıllı İHA'lar, otonom sistemler ve gelişmiş silah istasyonlarının da yer alması planlanmıştı. Projenin iptaliyle birlikte, Avrupa ordularının modernizasyon süreci önemli bir çıkmaza girdi.
Bu gelişme sonrası Avrupa savunma sanayisinde yeni bir dönem başlıyor. Ortak uçak üretme hayalinin sona ermesiyle, Fransa'nın Dassault firmasının mevcut Rafale uçaklarını modernize etmeye odaklanması bekleniyor. Airbus'ın ise İsveçli Saab ile yeni bir ortaklık kurabileceği veya İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü GCAP projesine dahil olabileceği değerlendiriliyor. Bu belirsizlik ortamında, savunma ihtiyacını karşılamak isteyen diğer Avrupa ülkelerinin ABD yapımı F-35 platformlarına yönelme eğiliminin artması öngörülüyor.
