Fransa ve Almanya, ortak savaş uçağı projesini sonlandırma kararı aldı. Berlin'deki yetkililer, projeye dahil olan şirketlerin anlaşmaya varamayacağı sonucuna varıldığını belirtti. Bu durum, Avrupa'nın ortak savunma çabalarında önemli bir darbe olarak değerlendiriliyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'in, şirketlerin bir araya gelemeyeceği yönünde ortak bir değerlendirmeye ulaştığı belirtildi. Bir yetkili, bu gerçeğin kabul edildiğini ifade etti.
Macron ve Merz'in selefi Angela Merkel tarafından 2017 yılında başlatılan Gelecek Savaş Sistemi (FCAS) projesi, Fransa'nın Rafale jetleri ve Almanya ile İspanya'nın kullandığı Eurofighter uçaklarının yerine geçmeyi hedefliyordu. Ancak, 100 milyar avroluk proje, Fransa'dan Dassault Aviation ile Almanya ve İspanya'yı temsil eden Avrupa havacılık grubu Airbus arasındaki liderlik ve geliştirme programı kontrolü konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle uzun süredir sorun yaşıyordu.
Dassault'un, fikri mülkiyetini korumak amacıyla uçağın geliştirilmesinde ana ortak olmayı talep ettiği, Airbus'ın ise önemli teknoloji transferlerini içeren daha eşit bir ortaklık için bastırdığı bildirildi. Paris ve Berlin arasındaki görüş ayrılıklarının, uçağın türü konusunda da devam ettiği anlaşıldı. Fransa tek bir Avrupa modeli ararken, Almanya'nın ihtiyaçlarının farklı olduğunu, zira Fransız uçaklarının nükleer silah taşıması ve uçak gemilerine inmesi gerektiğini savunduğu belirtildi.
Merz, daha önce insanlı altıncı nesil savaş uçağı geliştirmenin ülkesinin hava kuvvetleri için hala mantıklı olup olmadığını açıkça sorgulamış ve AB üyesi devletlerin hepsinin aynı askeri donanım gereksinimlerine sahip olmadığını vurgulamıştı.
FCAS projesinin iptali, Avrupa ülkelerinin savunma alanında daha yakın işbirliği yapma çabaları için ağır bir darbe anlamına geliyor. Bu durum, on yıllardır süregelen yetersiz yatırımlar ve düşmanca bir Rusya ile giderek güvenilmez hale gelen bir ABD karşısında Avrupa'nın savunma kapasitesini zayıflatıyor.
Proje, anlaşmazlığın merkezindeki jet uçağının yanı sıra insansız hava araçları (İHA) ve yüksek güvenlikli bir savaş veri bulutunu da içeriyor. Avrupa kaynakları, son iki unsurun geliştirilmesinin devam etmesinin mümkün olduğunu belirtti. Bir Alman hükümet kaynağı da, FCAS'ın asıl çekirdeğinin bir Avrupa sistemi olarak devam edeceğini belirterek, bunu uçakları, İHA'ları ve diğer bileşenleri entegre bir bütün halinde ağlarla birbirine bağlayan bir 'sinir sistemi' olarak tanımladı.
Fransa Cumhurbaşkanlığı'ndan henüz bir açıklama gelmedi. Önümüzdeki yıl yapılacak Fransız seçimleri göz önüne alındığında, Paris'in, görevdeki cumhurbaşkanının önemli projelerinden birinden olumlu bir sonuç görmeyi önemsediği anlaşılıyor.
Alman hükümet kaynakları, Merz ve Macron'un Karadağ'da düzenlenen AB ve Batı Balkan liderleri zirvesi sırasında, sorunlu projenin sona erdiğini duyurma kararını görüştüklerini söyledi. Her iki lider de daha önce Airbus ve Dassault'u anlaşmaya ikna etmek için başarısız girişimlerde bulunmuştu. Projeyi kurtarmak için son çaba gösterilmesine ve her iki liderin de projenin başarılı olması yönündeki kararlılıklarını kamuoyuna açıklamalarına rağmen, Paris ve Berlin arasındaki ayrılık son aylarda giderek daha belirgin hale gelmişti.
Her iki ülkeden birer arabulucu, Mart ayında girişimi kurtarmak için teklifler sunmakla görevlendirilmişti ancak başarısız oldular. Dassault başkanı ise şirketin projeyi tek başına yürütebileceğini ve 'ortak yönetilmesini' istemediğini belirtti.
Pazartesi günü Dassault veya Airbus'tan acil bir açıklama gelmedi.
