Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında dört aydır devam eden çatışmaları sonlandıracak olan ateşkes anlaşması resmen onaylandı. Anlaşma metni, küresel deniz taşımacılığının yeniden tesisi ve nükleer program üzerindeki anlaşmazlıkların çözümü için kritik adımlar içeriyor.
Anlaşma, ABD tarafında Trump ve İran tarafında Mesud Pezeshkian tarafından elektronik ortamda imzalandı. Tarafların, cuma günü İsviçre'de resmi bir imza töreni gerçekleştirmesi planlanıyor. Ancak İsrail ordusunun Lübnan operasyonlarının devam etmesi, mutabakatın sürdürülebilirliği konusunda piyasalarda endişe yaratıyor.
Anlaşmanın Temel Maddeleri ve Uygulama Süreci
Yayınlanan 14 maddelik metne göre, Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sonlandırılması kararlaştırıldı. Amerika Birleşik Devletleri, deniz ablukasını kaldırmayı ve İran coğrafyasından güçlerini çekmeyi taahhüt etti. İran tarafının ise ticari gemi geçişleri için gerekli düzenlemeleri yapması ve Basra Körfezi'ndeki askeri engelleri kaldırması bekleniyor.
Ekonomik ve Nükleer Düzenlemeler
Anlaşma kapsamında, İran ekonomisinin yeniden inşası için en az 300 milyar dolar tutarında bir kalkınma fonu oluşturulması hedefleniyor. Ayrıca, ABD'nin tek taraflı yaptırımları sonlandırması ve İran'ın nükleer materyal tasfiyesi sürecini Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde yürütmesi kararlaştırıldı. Petrol ve petrokimya ürünleri ihracatına yönelik muafiyetlerin de sağlanması öngörülüyor.
