Amerika Birleşik Devletleri, yedi haftadır süren ateşkesi test etmek amacıyla İran'ın güneyindeki füze fırlatma sahalarına ve mayın döşeme teknelerine yönelik operasyonlar düzenledi. Bu operasyonlar, barış anlaşması umutlarının azaldığı bir dönemde gerçekleşti. ABD Merkez Komutanlığı (Centcom) tarafından yapılan açıklamada, operasyonların ateşkesin sona erdiği anlamına gelmediği vurgulandı.
Centcom sözcüsü Deniz Yüzbaşı Tim Hawkins, güçlerini savunmaya devam ettiklerini ve ateşkes sırasında ihtiyatlı davrandıklarını belirtti. Hawkins, eylemleri 'savunma amaçlı' olarak nitelendirdi.
İran'da, eski Devrim Muhafızları komutanı Mohsen Rezaei'ye yakın olduğu düşünülen Tabnak haber sitesi, ABD saldırılarında ölen dört Muhafız askerinin kimliğini açıkladı. İran devlet televizyonu ise Hürmüz Boğazı'nda bulunan ve askeri limana ev sahipliği yapan Bandar Abbas şehri çevresinde patlamalar olduğunu bildirdi. Mehr haber ajansı daha sonra durumun 'tamamen kontrol altında' olduğunu ve endişe edilecek bir durum olmadığını duyurdu.
Yedi haftalık ateşkes sırasında gerçekleşen ikinci büyük saldırı dalgası, İran parlamento başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf'ın Katar'a bir heyet liderlik etmesiyle aynı zamana denk geldi. Yerel medyada, İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ve Merkez Bankası Başkanı Abdolnaser Hemmati'nin de heyette yer aldığı belirtildi.
Hemmati'nin varlığı, görüşmelerin dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasına odaklanacağı spekülasyonlarını artırdı. ABD ile müzakere edilen anlaşmanın, Washington'ın Katar gibi ülkelerdeki bankalarda tutulan bazı İran varlıklarını serbest bırakmasını içereceği bildiriliyor. Trump yönetimi, milyarlarca dolarlık dondurulmuş varlığın Tahran'a aktarılmasına ilişkin raporlar nedeniyle parti içinden eleştirilerle karşı karşıya kaldı. Bazı üst düzey Cumhuriyetçiler, barış anlaşmasının detaylarının, Trump'ın 2015'te çekildiği nükleer anlaşmaya çok benzediğini savundu.
Müzakere edilen mutabakat zaptının, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden ticari gemi trafiğini yeniden başlatmasını öngördüğü, ancak nükleer konuları kapsamadığı belirtildi. İran'ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin, herhangi bir anlaşmadan sonraki 30 ila 60 gün içinde gerçekleşeceği ifade edildi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salı günü Hindistan'ın Jaipur kentinde gazetecilere yaptığı açıklamada, İran'a yönelik son ABD saldırılarına rağmen bir anlaşmanın hala mümkün olduğunu söyledi. Rubio, Hürmüz Boğazı'nın 'bir şekilde açılacağını' ekledi. Jaipur'daki resmi ziyaretinde gazetecilere konuşan Rubio, 'Katar'da bazı görüşmeler yapılıyordu, ilerleme kaydedip kaydedemeyeceğimizi göreceğiz. İlk belgenin özel diline ilişkin pek çok karşılıklı görüşme olduğunu düşünüyorum' dedi.
İran, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık beşte birinin aktığı Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetiminin Umman ile İran arasında varılacak bir anlaşmaya bağlı olacağını ve 'navigasyon hizmetleri için ücretler' alınabileceğini belirtti.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı uzun bir paylaşımda, İran ile görüşmelerin 'iyi gittiğini' ancak başarısız olmaları halinde yeni saldırılar olacağı uyarısında bulundu. Anlaşmanın 'ya herkes için harika bir anlaşma olacağını ya da hiç anlaşma olmayacağını' yazdı.
İran, Lübnan'daki ateşkesin, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açmasıyla sonuçlanacak mutabakat zabtına dahil edilmesi gerektiğini savunuyor. Pazartesi günü İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İran destekli Hezbollah milislerine karşı saldırıları yoğunlaştıracağını söylemişti. İsrail ve Lübnan, Nisan ortasında bir ateşkes anlaşmasına varmıştı ancak İsrail, Lübnan'daki çatışmaları sürdürüyor.
