ABD Başkanı Donald Trump ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte arasındaki gergin görüşmelerin ardından, Trump'tan Rutte'ye açık bir talep geldi: 'Hürmüz için plan yapın!' Trump, Avrupalı müttefiklerinden Hürmüz Boğazı'nın güvenliği ile ilgili 'somut ve acil' adımlar beklediğini ifade ederek, birkaç gün içinde bu planları görmek istediğini belirtti. Bölgedeki aktif çatışmaların sona ermesinin ardından deniz trafiğinin güvenliği sağlanmaya çalışılıyor. Ancak, Türkiye'nin de dahil olduğu ittifak henüz kesin bir plan hazırlamış değil. İran ise Hürmüz üzerindeki kararlarını kendi zamanına ve şartlarına göre belirliyor.
ABD Başkanı, ülkesinin 'Hürmüz'ü İran ile birlikte yöneteceğini' belirtse de, İslam Cumhuriyeti dilediği an Hürmüz Boğazı'nı kapama yetkisine sahip. Dünya petrol sevkiyatının yaklaşık %20'sinin geçtiği Boğaz, şu an tamamen İran'ın kontrolü altında. Bu durum, küresel enerji fiyatlarının hızla yükselmesine neden olmakta ve yakıt kıtlığı kaygılarını artırmaktadır.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA ŞARTLARI İRAN BELİRLİYOR ABD Başkanı her fırsatta zafer ilan etse de, Hürmüz Boğazı'ndaki şartları belirleyen taraf İran'dır. Lübnan'ın İsrail tarafından ateşkese dahil edilmemesinin ardından Devrim Muhafızları, Boğazı tekrar kapattıklarını duyurdu. İran, 'şimdiden bozulan ateşkese uyulmasının anlamlı olmadığını' da açıkça ifade etti. ABD ve İsrail'e meydan okuyan İran, ateşkesin ilan edilmesinin ardından Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca 4 geminin geçişine izin verdi. İran'ın Boğazı tekrar kapattığını açıklamasının ardından gemi trafiği sıfıra indi. Boğaz'ın açılması durumunda bile, daha önce kontrol etmeyen İran, gemilerden varil başına 1 dolar geçiş ücreti alacağını duyurdu. Bu, bir tanker için yaklaşık 2 milyon dolar anlamına geliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü Boğaz'dan geçişler için İran ile bir 'ortak girişim' kurmayı düşündüğünü belirtti. Devrim Muhafızları, deniz ve hava kuvvetleri aracılığıyla, bu adımlarla İran'ın iki haftalık ateşkes süresinde 'parmağını tetikte tutacağını' açıkladı. ABD ile görüşmelerin Cuma günü yapılması planlanıyor. Petrol fiyatları ise her geçen gün artış göstermekte. Uzmanlar, petrol ihracat fiyatlarının önümüzdeki 2 ay içinde önemli ölçüde yükselebileceğini öngörüyor.
'YANIMIZDA DEĞİLLER!' Washington'daki kritik görüşmelerde gergin bir atmosfer hakimdi. Başkan Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir araya geldi, ancak bu temas, müttefikler arasındaki derin ayrılıkları kapatmaya yetmedi. İran ve İsrail arasındaki ateşkes anlaşması, sahada herhangi bir karşılık bulamadı. Karşılıklı saldırıların devam etmesi üzerine Tahran yönetimi, İsrail'i anlaşmayı ihlal etmekle suçladı. Bazı Avrupa ülkelerinin daha önce ABD operasyonları için askeri üslerini kullanmamaları, Beyaz Saray'da hayal kırıklığına neden oldu. Trump, bu durumu 'ittifak ruhuna aykırı bir eylemsizlik' olarak değerlendirdi. Şimdi, müttefiklerin sunacağı güvenlik planlarının ne kadar gerçekçi olduğu sorgulanmaya başlandı. Bölgedeki belirsizlik sürerken, ABD'nin acelesi, savaşa girmek istemediklerini belirten müttefiklerini zor durumda bırakıyor. Bu durum, ABD Başkanını giderek daha fazla öfkelendiriyor. Trump, sosyal medya üzerinden NATO ülkelerine yönelik 'İHTİYAÇ DUYDUĞUMUZDA NATO YANIMIZDA DEĞİLDİ VE TEKRAR İHTİYAÇ DUYARSAK YİNE YANIMIZDA OLMAYACAKLAR' paylaşımını yaptı. Başkan, müttefiklerini korkaklıkla ve ittifakı 'kağıttan kaplan' olmakla suçluyor. Hatta ABD'nin ittifaktan tamamen çekilebileceği ihtimalini de gündeme getiriyor.
TRUMP NATO'DAN ÇIKABİLİR Mİ? Mark Rutte, geçmişte krizleri yatıştırma yeteneği ile tanınan bir isim olarak biliniyor. Ancak bu seferki görevi daha zorlu görünüyor. İran'daki savaşın ABD aleyhine dönmesi ve NATO ülkelerinin savaşa katılmaması, Grönland meselesinden savunma harcamalarına kadar birçok eski anlaşmazlığı yeniden gündeme getiriyor. Diplomatik kanallardaki yoğun trafik devam ediyor. Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Mark Rutte, yük paylaşımını derinlemesine ele aldı. Washington, artık NATO üyelerinin daha fazla sorumluluk almasını talep ediyor. Aksi takdirde, ikili ilişkilerin tamamen yeniden şekilleneceği sinyali veriliyor. Ayrıca, doğrudan müzakerelere yönelik önemli bir adım atıldı. Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumartesi günü İslamabad'a doğru yola çıkacak ve burada İranlı yetkililerle doğrudan görüşmeler gerçekleştirecek. Bu temaslar, hem bölgedeki savaşın kaderini hem de Hürmüz Boğazı'nın geleceğini belirleyecek. ABD yönetimi, müttefiklerini harekete geçirmek için baskıyı her geçen saat artırıyor.
