Bilim dünyasının heyecanla beklediği tam Güneş tutulması, 12 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleşecek. Bu doğa olayı sırasında, Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girmesiyle bazı bölgelerde gündüz vakti kısa süreli bir karanlık yaşanacak.
Tam Güneş tutulması, Ay'ın Güneş'i tamamen örtmesiyle meydana gelir. Bu olay, Ay'ın Dünya üzerine düşen gölgesi nedeniyle gündüz saatlerinde gözlemlenebilir. 12 Ağustos'taki tutulma, Grönland, İzlanda, kuzey İspanya ve kuzeydoğu Portekiz'in belirli bölgelerinden tam olarak izlenebilecek. Avrupa, Afrika ve Kuzey Amerika'nın geniş kesimlerinde ise parçalı Güneş tutulması görülecek.
Tutulmanın tam olarak görüleceği hat, yaklaşık 8 bin 300 kilometre uzunluğunda bir alanı kapsayacak. Bu hat, Arktik kıyılarından başlayıp Kuzey Kutbu yakınlarından geçerek Grönland, İzlanda, Portekiz ve kuzey İspanya üzerinden ilerleyecek. Grönland'daki gözlemciler iki dakikadan biraz fazla tam tutulma yaşarken, kuzey İspanya'daki gözlemciler yaklaşık 20 saniyelik bir karanlık deneyimi yaşayacak. Uzmanlar, gözlemler sırasında hava koşullarının en büyük risk faktörü olduğunu belirtiyor.
Avrupa için tarihi bir olay niteliği taşıyan bu tutulma, İspanya ana karasından görülebilecek en son tam Güneş tutulmasından bu yana ilk kez gerçekleşecek. Bu aynı zamanda, ülkenin 2028 yılına kadar göreceği üç Güneş tutulmasının da ilki olacak. Bir sonraki tam Güneş tutulması 2 Ağustos 2027'de güney İspanya, Kuzey Afrika, Suudi Arabistan ve Yemen'den izlenebilecek. ABD'de ise tam tutulma için 2033'te Alaska'dan izlenebilecek bir gözlem bekleniyor.
Tam Güneş tutulmaları, bilim insanlarına Güneş'in dış atmosferi olan koronayı inceleme fırsatı sunuyor. Bu yılki tutulma sırasında araştırmacılar, yüksek irtifa balonları kullanarak Ay'ın gölgesini ve tutulmayı görüntülemeyi hedefliyor. Amaçlardan biri, 1919'da Einstein'ın genel görelilik teorisini doğrulayan tarihi deneyi yeniden oluşturmak. Bilim insanları ayrıca, vatandaşları da atmosferdeki değişimleri ölçmek için kendi cihazlarını oluşturarak bilimsel çalışmalara katılmaya davet ediyor.
